Arabuluculuk Süreci Nasıl Başlar, Yürütülür ve Sonuçlanır?

Arabuluculuk Sürecinin Başlaması

Arabuluculuk sürecinin başlaması, zorunlu ve ihtiyari olmasına göre değişir.

Dava şartı zorunlu arabuluculuk süreci, adliyelerdeki arabuluculuk bürosuna yapılacak başvuru ile başlar. Taraflardan birisinin yapacağı başvuru üzerine, arabuluculuk bürosu başvurunun konusu ve karşı tarafın iletişim bilgilerini talep eder. Başvuru formunun bu şekilde doldurulup işlenmesinden sonra sistem üzerinden, Arabuluculuk Daire Başkanlığı siciline kayıtlı bir arabulucu görevlendirilir. Taraflar birlikte başvuru yaparak belirledikleri bir arabulucunun atanmasını da talep edebilirler. Bu durumda belirledikleri arabulucu süreci yönetmek üzere atanır.

İhtiyari arabuluculuk başvurusu da yine adliyelerdeki arabuluculuk bürosundan yapılabileceği gibi, doğrudan arabulucunun kendisine başvuru yapılması ile de mümkündür. Başvuruyu alan arabulucu, sistem üzerinden ihtiyari arabuluculuk dosyası oluşturabilir.

Tarafların Arabuluculuk Görüşmelerine Davet Edilmesi

Kendisine başvuru yapılan veya görev tevdi edilen arabulucu, taraflara herhangi bir iletişim aracı ile ulaşarak, arabuluculuk süreci hakkında kısaca bilgilendirme yapar. Ayrıca başvurucu taraftan uyuşmazlık konusu hakkında temel bilgileri alıp toplantıya gerekli araştırmaları yaparak hazır gelebilmesi için karşı tarafa bu bilgileri iletir. Sonrasında taraflara uygun bir toplantı tarihi tespit ederek tarafları görüşmeye davet eder.

Arabuluculuk toplantılarının yüz yüze yapılması esas ve daha faydalı olmakla birlikte, çeşitli nedenlerle bu toplantıların online veya telekonferans yöntemi ile yapılması da mümkündür. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/2 maddesi uyarınca, “taraflar emredici hukuk kurallarına aykırı olmamak kaydıyla arabuluculuk usulünü serbestçe kararlaştırabilirler.” Bu düzenleme uyarınca online arabuluculuk faaliyetine yasal bir engel bulunmamaktadır. Önemli olan, arabuluculuk sürecinin amaç ve usulüne uygun olarak yürütülmesidir.

İhtiyari arabuluculuk sürecinde görüşmelere başlanabilmesi için karşı tarafın arabuluculuk davetini ve süreci yönetecek arabulucuyu kabul etmesi gerekir.

Arabuluculuk Toplantı ve Görüşmeleri

Arabuluculuk toplantıları, tarafların veya kanuni temsilcilerinin katılımı ile gerçekleşir. Arabulucu taraflarla birlikte görüşme yapabileceği gibi, gerekli hallerde taraflarla teker teker de görüşebilir. Çözüme ulaşma adına birden fazla toplantı yapılabilir.

Görüşmeler sırasında arabulucu, taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştıran, tıkanma noktalarında farklı bir bakış açısı sunan, tarafları anlaşma veya anlaşmama durumunda kazanç-kayıp hesabına yönlendiren bir rol oynar. Arabulucunun bu süreçte taraflara birisine hukuki yardım sunması veya hukuki yönlendirme yapması mümkün değildir. Ancak taraflardan birisinin hakları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı, gabin veya hile olabileceğini gözlemlemesi halinde, bu tarafa profesyonel bir hukuki veya teknik destek alması yönünde uyarıda bulunur.

Arabuluculuk Sürecinin Sona Ermesi

Arabuluculuk süreci şu şekillerde sonlanabilir.

1. Görüşme Olmadan Anlaşamama

Taraflardan birisinin arabuluculuk davetini kabul etmemesi ve ilk toplantıya mazeretsiz biçimde katılmaması halinde süreç bu şekilde sonlanır.

2. Görüşme Sonunda Anlaşamama

Taraflardan her biri istediği zaman görüşmelerden çekilebilir. Her iki taraf da sürecin anlaşamama şeklinde sonlandırılmasını isteyebilir. Taraflar arasında anlaşma olanağının bulunmadığı ve görüşmelere devam etmenin de bir fayda sağlamayacağı düşüncesinde ise arabulucu da süreci anlaşamama şeklinde sonlandırabilir.

3. Kısmi Anlaşma

Taraflar, arabuluculuk görüşmeleri sonuncunda, uyuşmazlık konusunun bir kısmı üzerinde anlaşmaya varabilirler. Bu durumda üzerinde anlaşılan konular tutanak altına alınarak uyuşmazlık konusu olmaktan çıkarılır. Taraflar arabuluculuk anlaşmasında yer alan bu konularla ilgili artık dava açamazlar. Ancak üzerinde anlaşmaya varamadıkları konular hakkında yargı yoluna başvurabilirler.

4. Anlaşma

Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda taraflar uyuşmazlık konusunda anlaşmaya varırlarsa bu konular tutanak ile tespit edilir. Ayrıca anlaşılan konular, icra edilebilir nitelikte olacak şekilde anlaşma tutanağına yazılıp taraflar ve arabulucu tarafından imza edilir. Arabulucu tarafından onaylanan bu anlaşma mahkeme hükmü niteliğinde olup, taraflarca bu konularda bir daha dava açılamaz. Taraflardan her biri anlaşma tutanağına icra edilebilirlik şerhi alarak tutanakta belirtilen hususlar hakkında ilamlı icra takibi yoluna gidebilirler. Asıl taraflar ve vekilleri ile arabulucunun imzasını taşıyan arabuluculuk anlaşması için icra edilebilirlik şerhi alınmasına gerek yoktur. Hem asıl hem vekillerinin imzasını taşıyan bu anlaşmalar arabulucunun imzasıyla doğrudan mahkeme hükmü niteliğinde icra edilebilir.

Mersin’de faaliyet yürüten avukatlık ve arabuluculuk ofisimiz, iş hukuku, tazminat hukuku, sağlık hukuku, sigorta hukuku, ticaret hukuku, miras hukuku, gayrimenkul hukuku, kira hukuku ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları alanında arabuluculuk hizmeti vermektedir.